Tegelwerk is een van de meest populaire manieren om een vloer of wand af te werken. Het is duurzaam, makkelijk schoon te houden en er zijn eindeloos veel stijlen en kleuren te kiezen. Toch onderschatten veel mensen hoeveel voorbereiding en kennis erbij komt kijken. Of je het zelf doet of een vakman inschakelt, het helpt om te weten hoe het proces in elkaar zit.
Een goede voorbereiding bepaalt het resultaat
Voordat de eerste tegel op de vloer of wand gaat, is de ondergrond het belangrijkste aandachtspunt. De ondergrond moet droog, schoon en vlak zijn. Onregelmatigheden kunnen later voor problemen zorgen, zoals tegels die loslaten of breken. Bij een bestaande vloer is het verstandig om te controleren of er geen losse stukken zijn. Een primer aanbrengen helpt om de ondergrond beter te laten hechten, maar die primer moet wel afgestemd zijn op het type ondergrond. Stof, vet en losliggende materiaalresten moeten eerst worden verwijderd. Pas daarna heeft het zin om verder te gaan. Ook een legplan maken is een stap die veel mensen overslaan, maar die veel gedoe voorkomt. Bij een legplan bepaal je van tevoren waar je begint, hoe de tegels lopen en hoe je omgaat met hoeken en randen. Zo voorkom je dat je aan het einde met een heel smal strookje tegel eindigt op een zichtbare plek.
Het verschil tussen vloer en wand tegelen
Tegels voor de vloer en tegels voor de wand zijn niet zomaar uitwisselbaar. Vloertegels moeten bestand zijn tegen belasting en slijtage. Ze hebben vaak een ruwer oppervlak zodat ze minder glad zijn bij nat gebruik, zoals in een badkamer of keuken. Wandtegels zijn doorgaans dunner en lichter, en hebben een gladder oppervlak. Het verlijmen verschilt ook. Bij een wand gebruik je een andere techniek dan bij een vloer, omdat de tegels niet kunnen zakken terwijl de lijm uithardt. Bij het verlijmen van wandtegels werk je van onder naar boven, zodat de onderste rij de bovenste rijen ondersteunt. Bij vloertegels werk je andersom, van een vast punt in het midden naar de randen toe. Dilatatievoegen zijn bij beide toepassingen belangrijk. Die voegen geven de tegels ruimte om een beetje uit te zetten als het warm wordt, zonder dat ze barsten of omhoog komen.
Materiaal en gereedschap bij het tegelen
Goede materialen en het juiste gereedschap maken een groot verschil bij het werken met tegels. Een tegelsnijder is onmisbaar zodra je tegels op maat moet snijden. Voor rechte sneden is een handzame tegelsnijder voldoende, maar voor ronde uitsparingen heb je een natte zaag of een tegelboormachine nodig. Tegel spacers, ook wel kruisjes genoemd, zorgen ervoor dat de voegen overal even breed blijven. De keuze voor voegbreedte hangt af van de tegel en de ruimte. Grote tegels passen vaak goed bij smalle voegen, terwijl kleine mozaïektegels juist breder gevoegd worden. Na het verlijmen en drogen volgt het voegen zelf. Voegmiddel wordt in de naden gewerkt en daarna afgeveegd voordat het droogt. Kies een voegkleur die past bij de tegel en bij de rest van de ruimte, want de voeg is uiteindelijk een groot deel van het totaalplaatje. Voor natte ruimtes is het verstandig om een waterafstotend voegmiddel te gebruiken.
Zelf doen of een vakman inschakelen
Veel mensen kiezen ervoor om zelf aan de slag te gaan met tegels. Dat kan prima, zeker bij kleinere oppervlakken en eenvoudige patronen. Met de juiste voorbereiding en geduld is het een klus die de meeste doe het zelvers aankunnen. Toch zijn er situaties waarbij een vakman de betere keuze is. Bij grote oppervlakken, complexe patronen zoals visgraat of hexagoon, of bij ondergronden die extra aandacht nodig hebben, is ervaring een groot voordeel. Een vakman weet precies hoe hij met moeilijke hoeken omgaat en heeft professioneel gereedschap tot zijn beschikking. Bestel altijd meer tegels dan je nodig denkt te hebben. Een overmaat van tien procent is een goede richtlijn. Breuk, versnitten en eventuele fouten worden daarmee opgevangen. Tegels uit dezelfde batch hebben dezelfde kleur en textuur, iets wat later nabestellen niet altijd garandeert.
Veelgestelde vragen
Hoeveel extra tegels moet ik bestellen?
Het is verstandig om bij het bestellen van tegels tien procent extra te rekenen bovenop de benodigde hoeveelheid. Dat extra deel dekt breuk, vergissingen bij het snijden en tegels die je later mogelijk nodig hebt voor reparaties. Bestel altijd uit dezelfde batch, want kleurverschillen tussen batches zijn soms zichtbaar.
Hoe lang moet je wachten voordat je over nieuwe vloertegels kunt lopen?
Na het leggen van vloertegels moet de lijm voldoende uitharden voordat je erop kunt lopen. Dat duurt meestal 24 tot 48 uur, afhankelijk van het type lijm en de temperatuur in de ruimte. Controleer altijd de aanwijzingen op de verpakking van de gebruikte lijm.
Wat zijn dilatatievoegen en waarom zijn ze nodig?
Dilatatievoegen zijn open naden in een tegelvloer of tegelmuur die ruimte geven aan de tegels om uit te zetten bij temperatuurverschillen. Zonder deze voegen kunnen tegels omhoogkomen of scheuren. Ze worden geplaatst langs wanden, in grote oppervlakken en op overgangen tussen ruimtes.
Kun je nieuwe tegels over oude tegels leggen?
Het is in sommige gevallen mogelijk om nieuwe tegels over bestaande tegels te leggen, maar dat hangt af van de staat van de oude tegels en de hoogte van de vloer. De oude tegels mogen niet los zitten en de extra hoogte mag geen problemen geven bij deuren of drempels. Raadpleeg bij twijfel een vakman.