Een vetplant is een plant die water opslaat in zijn bladeren, stengels of wortels. Daardoor kan hij een droge periode goed aan. De meeste vetplanten hebben veel licht en weinig water nodig, maar de beste standplaats verschilt per soort.
Voor in huis kun je kiezen uit onder meer aloë, crassula, echeveria en haworthia. Ze verschillen in vorm en formaat. Vooral bij water geven geldt voor allemaal: voel eerst of de grond droog is.
Wat maakt een vetplant anders?
Een vetplant wordt ook wel een succulent genoemd. De dikke bladeren of stengels werken als een waterreserve. Daardoor hoef je de plant meestal minder vaak water te geven dan andere kamerplanten. Toch kan ook een vetplant uitdrogen als hij te lang geen water krijgt.
Vetplanten vormen geen aparte plantenfamilie. Het is een verzamelnaam voor planten die op een vergelijkbare manier water opslaan. Ook veel cactussen zijn vetplanten, al hebben niet alle vetplanten stekels of doorns.
Welke soorten vetplanten zijn geschikt voor binnen?
De keuze hangt vooral af van de plek die je beschikbaar hebt. Op een lichte vensterbank doen andere soorten het goed dan op een plek met licht zonder felle zon.
- Aloë: heeft stevige, vaak puntige bladeren die vanuit het midden groeien. Deze plant houdt van veel licht en heeft weinig water nodig.
- Crassula: is er in verschillende vormen. De geldboom is een bekende soort met dikke, ronde bladeren en een vertakte groei. Zet hem op een lichte plek.
- Echeveria: herken je aan de bladeren die als een rozet bij elkaar staan. De plant blijft vaak compact en houdt van veel licht.
- Haworthia: heeft stevige bladeren, soms met lichte strepen of stippen. Deze vetplant verdraagt een plek met helder licht zonder directe zon beter dan veel andere soorten.
Bij een gezonde plant voelen de bladeren stevig aan en zit de plant goed vast in de grond. Een paar droge onderste bladeren zijn niet vreemd. Zachte, doorschijnende bladeren of een natte, muffe potgrond kunnen op te veel water wijzen.
De beste plek voor een vetplant
De meeste vetplanten staan graag dicht bij een raam. Aloë en crassula kunnen veel licht gebruiken. Een echeveria heeft ook een lichte plek nodig, maar hoeft niet de hele dag in directe zon te staan. Haworthia staat liever uit de felle middagzon.
Laat een plant langzaam wennen als je hem van een donkere plek naar direct zonlicht verplaatst. Anders kunnen de bladeren verbranden. Zulke plekken herstellen niet meer, al kan de plant wel nieuwe bladeren maken.
Staat je vetplant erg donker, dan kan hij lang en dun groeien en veel ruimte tussen de bladeren krijgen. Zet hem dan geleidelijk lichter. De uitgerekte delen worden niet vanzelf weer compact, maar nieuwe groei kan er steviger uitzien.
Hoeveel water heeft een vetplant nodig?
Geef pas water als de potgrond volledig droog is. Voel met je vinger in de grond en kijk ook of de pot licht aanvoelt. Hoe snel de grond opdroogt, hangt onder meer af van de pot, de temperatuur en de hoeveelheid licht. Een vast weekschema is daarom minder betrouwbaar dan de grond voelen.
Geef bij een gietbeurt water op de grond, totdat het overtollige water uit de pot kan lopen. Laat de pot uitlekken en haal water uit de sierpot of schotel. Zo staan de wortels niet langdurig nat. Giet bij een rozetvormige plant, zoals een echeveria, niet in het midden van de bladeren: achtergebleven water kan daar rot veroorzaken.
In de winter groeien veel vetplanten langzaam en droogt de grond minder snel. Dan hebben ze meestal minder water nodig dan in de lente en zomer. Geef ook in die periode pas water als de grond droog is. Blijven de bladeren stevig, dan kan de plant vaak nog even wachten.
Welke pot en grond zijn geschikt?
Een pot met een afvoergat is handig, omdat overtollig water eruit kan. Een terracottapot laat vocht ook via de wand verdampen. Gebruik je een sierpot zonder gat, zet de plant dan in een binnenpot met gaten en giet achtergebleven water na het water geven weg.
Vetplanten groeien het liefst in luchtige grond die snel water doorlaat. Cactus- en vetplantenpotgrond is daarvoor geschikt. Gewone potgrond houdt vaak langer vocht vast. Dat is vooral lastig in een grote pot of op een koele plek, omdat de wortels dan lang nat blijven.
Kies geen pot die veel groter is dan de wortelkluit. In een ruime pot blijft een grote hoeveelheid grond langer vochtig, terwijl de plant maar een klein deel van dat water opneemt.
Problemen aan bladeren en wortels herkennen
De bladeren vertellen vaak meer dan een vast verzorgingsschema. Vergelijk hun uiterlijk met hoe nat of droog de grond is:
- Zachte, gele of doorschijnende bladeren: kunnen wijzen op te veel water. Voelt de grond nat, laat die dan goed opdrogen en geef minder vaak water.
- Verschrompelde bladeren: kunnen bij droge grond wijzen op dorst. Geef water en laat de pot goed uitlekken.
- Een zachte, donkere basis: kan een teken van rot zijn. Haal de plant uit de natte grond en verwijder rotte delen. Soms is een gezond deel nog te stekken, maar een sterk aangetaste plant is niet altijd te redden.
- Een lange, dunne groei: wijst vaak op te weinig licht. Verplaats de plant geleidelijk naar een lichtere plek.
- Bleke of bruine droge plekken: kunnen door verbranding ontstaan. Zet de plant dan uit de felle directe zon.
Oude bladeren onderaan kunnen vanzelf verdrogen. Haal ze voorzichtig weg zodra ze loslaten. Zo zie je ook beter of er vocht of ongedierte tussen de bladeren zit.
Een vetplant vermeerderen
Bij sommige vetplanten kun je jonge plantjes aan de voet van de moederplant losmaken. Aloë maakt bijvoorbeeld zulke uitlopers. Wacht tot een uitloper zelf wortels heeft, haal hem voorzichtig los en zet hem in luchtige grond.
Van sommige crassula’s en echeveria’s kun je ook een gezond blad of een stukje stengel gebruiken. Laat het snijvlak eerst drogen en leg of zet het daarna op licht vochtige, luchtige grond. Niet elk blad vormt een nieuwe plant. Geef weinig water zolang er nog geen wortels zijn, want natte grond kan het plantmateriaal laten rotten.
Veelgestelde vragen over vetplanten
Kan een vetplant buiten staan?
Veel vetplanten kunnen in een warme periode buiten staan, op een beschutte plek. Laat ze wennen aan buitenlicht en bescherm ze tegen langdurige regen. Haal niet-winterharde soorten naar binnen voordat het gaat vriezen.
Heeft een vetplant voeding nodig?
Tijdens de groeiperiode kan een kleine hoeveelheid plantenvoeding helpen. Gebruik bij voorkeur voeding voor cactussen en vetplanten en volg de dosering op de verpakking. In de winter, wanneer de plant weinig groeit, is voeding meestal niet nodig.
Zijn vetplanten veilig voor huisdieren?
Dat verschilt per soort. Aloë en crassula kunnen schadelijk zijn als een kat of hond ervan eet. Zet deze planten buiten bereik van huisdieren die aan bladeren knabbelen.
Een lichte plek, luchtige grond en een pot waar water uit kan lopen geven de meeste vetplanten een goede basis. Voel daarna aan de grond en kijk naar de bladeren voordat je opnieuw water geeft.