Calathea soorten verschillen vooral in de vorm, kleur en tekening van hun bladeren. Zo heeft de orbifolia grote, ronde bladeren met zilveren strepen, de lancifolia smalle bladeren met donkere vlekken en de crocata opvallende oranje bloemen.
Veel planten die als calathea worden verkocht, heten volgens hun botanische naam inmiddels Goeppertia. In winkels vind je ze vaak nog onder de naam calathea. Hieronder gebruiken we die vertrouwde naam.
Calathea soorten met grote, ronde bladeren
Calathea orbifolia herken je aan haar grote, bijna ronde bladeren. Over het lichtgroene blad lopen brede, zilvergroene strepen. De plant heeft een rustige uitstraling, maar heeft door haar brede bladeren wel ruimte nodig. Zoek je een calathea voor een smalle plank, dan is een soort met smaller blad vaak praktischer.
Calathea roseopicta heeft ronde tot ovale bladeren met een duidelijke tekening. De kleur verschilt per variant. Bij de ‘Medallion’ zie je vaak lichtgroene patronen op een donkere achtergrond en een paarse onderkant. De ‘Dottie’ heeft juist donker blad met roze lijnen. Jonge bladeren kunnen er anders uitzien dan oudere bladeren.
Calathea makoyana staat ook bekend als de pauwenplant. Op haar lichte, ovale bladeren staan donkergroene vlekken langs de hoofdnerf. De onderkant heeft een roodpaarse kleur. Door die tekening is de makoyana goed te onderscheiden van de orbifolia, die vooral brede strepen heeft.
Soorten met smalle of langwerpige bladeren
Calathea lancifolia heeft lange, smalle bladeren met golvende randen. Op de lichtgroene bovenkant staan donkere vlekken in verschillende maten. De onderkant is paarsachtig. Je komt deze plant ook tegen als calathea insignis. Door de opvallende vlekken wordt ze soms ratelslangplant genoemd.
Calathea rufibarba valt minder op door een bladtekening en meer door haar vorm en zachte structuur. De langwerpige bladeren zijn groen, hebben golvende randen en voelen aan de onderkant fluweelachtig. Die onderkant is vaak paarsrood. De rufibarba is een goede keuze als je wel de bladvorm van een calathea wilt, maar geen druk patroon.
Calathea ornata heeft donker, langwerpig blad met fijne roze tot lichte strepen. Die lopen vanaf de hoofdnerf naar de rand en lijken op dunne penseelstreken. De onderkant van het blad is donkerrood tot paars. De lichte lijnen vallen vooral op tegen het donkere groen.
Calathea ‘Freddie’ heeft smalle, lichtgroene bladeren met donkergroene strepen. Het patroon loopt aan beide kanten van de nerf naar buiten. Vergeleken met de ornata oogt de ‘Freddie’ lichter en frisser, zonder de roze accenten.
Fluweelblad en bijzondere patronen
Calathea zebrina heeft grote, langwerpige bladeren met afwisselend lichte en donkere groene banen. Het patroon doet denken aan zebrastrepen. Het blad voelt zacht aan. Bij deze soort is vooral de bovenkant van het blad een blikvanger.
Calathea warscewiczii heeft eveneens zacht, fluweelachtig blad. Het is donker groen met een lichtere tekening langs de nerf. De onderkant is paarsrood. Anders dan bij de zebrina bestaat de tekening niet uit brede strepen over vrijwel het hele blad.
Calathea ‘Network’ heeft een heel ander patroon: op het groene blad loopt een fijn netwerk van donkere lijntjes. Van dichtbij lijkt het op een mozaïek. Je kunt deze plant ook tegenkomen als calathea musaica. De tekening is subtieler dan de grote vlekken van de lancifolia.
Calathea ‘White Fusion’ valt op door de combinatie van groen en wit op het blad. De onderkant en stelen kunnen een paarse tint hebben. De witte delen verschillen per blad, waardoor niet elk exemplaar dezelfde verdeling van kleuren heeft. Beschadigingen en bruine randjes vallen op het lichte blad vaak extra op.
Calathea crocata: een soort met oranje bloemen
De meeste calathea’s worden vooral gekozen om hun bladeren. De calathea crocata heeft daarnaast opvallende oranje schutbladen rond haar bloemen. Het blad zelf is donker en heeft een golvende rand. Juist die combinatie maakt haar anders dan soorten met een uitgesproken bladtekening.
Wil je vooral een plant die langdurig kleur aan haar blad heeft, dan past een roseopicta of ornata beter bij je. De bloei van een crocata is niet blijvend en opnieuw bloeien in huis lukt niet altijd. Ook zonder bloemen blijft het donkere blad zichtbaar.
Welke calathea past bij jouw plek?
Begin bij de ruimte die je beschikbaar hebt en het uiterlijk dat je zoekt. De bladeren worden bij een jonge plant nog groter. Een orbifolia of zebrina komt daarom beter tot haar recht op een plek waar het blad niet tegen een muur of andere planten drukt.
- Voor grote, ronde bladeren: kies de orbifolia of makoyana.
- Voor smal en golvend blad: bekijk de lancifolia of rufibarba.
- Voor roze of lichte accenten: passen de ornata, ‘Dottie’ of ‘White Fusion’.
- Voor een zachte bladstructuur: zijn de zebrina, rufibarba en warscewiczii voorbeelden.
- Voor bloemen: is de crocata de opvallendste keuze uit dit overzicht.
Alle genoemde soorten houden van een lichte plek zonder felle directe zon en van een warme omgeving. Houd de potgrond licht vochtig, maar laat de wortels niet in water staan. Een hoge luchtvochtigheid helpt om bruine bladranden te beperken. Een donkere hoek lijkt misschien geschikt, maar bij weinig licht groeit een calathea vaak minder goed en kan de bladtekening minder mooi uitkomen.
Veelgestelde vragen over calathea soorten
Welke calathea heeft de grootste bladeren?
De orbifolia staat bekend om haar grote, brede bladeren. Ook de zebrina en warscewiczii kunnen flinke bladeren krijgen. Hoe groot een plant wordt, hangt onder meer af van haar leeftijd en de omstandigheden in huis.
Zijn calathea’s veilig voor katten?
Calathea’s staan bekend als niet-giftig voor katten. Toch kan een huisdier last van zijn maag krijgen als het veel blad eet. Zet de plant daarom liever buiten bereik van een kat die graag aan bladeren knabbelt.
Waarom bewegen de bladeren van een calathea?
De bladeren reageren op het verschil tussen licht en donker. Vaak staan ze ’s avonds meer omhoog en zakken ze overdag weer. Daardoor zie je bij soorten met een paarse onderkant op verschillende momenten van de dag een ander deel van het blad.
Zijn calathea en Goeppertia dezelfde plant?
Een deel van de planten die je als calathea koopt, hoort botanisch bij het geslacht Goeppertia. Beide namen kunnen op een plantenlabel staan. De soortnaam, zoals orbifolia of lancifolia, helpt je om de plant te herkennen.
Bekijk bij je keuze niet alleen de tekening op het label, maar ook de onderkant en de vorm van het blad. Juist die verschillen maken het makkelijk om een lancifolia, orbifolia of rufibarba uit elkaar te houden.