Je schoorsteen reinigen doe je door roet en aanslag met een passende borstel uit het rookkanaal te verwijderen. Laat het kanaal van een houtkachel of open haard bij voorkeur minstens één keer per jaar vegen, bijvoorbeeld vóór het stookseizoen. Een schoorsteenveger kan tegelijk zien of er aanwijzingen zijn voor beschadiging of verstopping.
Zelf vegen kan bij een toegankelijk kanaal, maar vraagt om geschikt materiaal en kennis van de aansluiting. Een reinigingsblok is geen vervanging voor een veegbeurt.
Waarom je de schoorsteen moet reinigen
Tijdens het stoken blijven roet en andere resten achter in het rookkanaal. Daarbij kan ook creosoot ontstaan: een brandbare, teerachtige aanslag. Een dikke laag kan bij hoge temperatuur vlam vatten en een schoorsteenbrand veroorzaken.
Een vervuild of verstopt kanaal kan rookgassen minder goed afvoeren. Daardoor kan rook de kamer in komen. Ook kan er gevaar ontstaan door koolmonoxide, een giftig gas dat je niet ruikt of ziet. Regelmatig vegen verkleint die risico’s, maar geeft geen garantie dat een installatie veilig is.
Hoe vaak laat je een schoorsteen reinigen?
Bij een houtkachel of open haard is minstens één keer per jaar vegen een praktische richtlijn. Stook je veel, gebruik je minder droog hout of ontstaat er snel aanslag? Dan kan vaker reinigen nodig zijn. De schoorsteenveger kan na een beurt aangeven hoeveel vervuiling er aanwezig was.
Een veegbeurt vóór het stookseizoen is handig. Zo wordt ook een eventuele verstopping ontdekt die is ontstaan terwijl je de haard niet gebruikte, bijvoorbeeld door een vogelnest.
Laat het kanaal eerder nakijken als je rook in de kamer krijgt, een sterke roetlucht ruikt of merkt dat de kachel moeilijk trekt. Stop in dat geval met stoken totdat de oorzaak is gevonden. Slechte trek kan ook een andere oorzaak hebben dan vervuiling.
Zo verloopt een professionele veegbeurt
Een schoorsteenveger werkt afhankelijk van de situatie vanaf het dak of vanaf de opening van de kachel of haard. De ruimte rond de haard wordt afgedekt en loskomend roet wordt opgevangen. De werkwijze ziet er meestal zo uit:
- Voorbereiden: de veger bekijkt het toestel en de toegang tot het rookkanaal. De haard of kachel moet uit en afgekoeld zijn.
- Vegen: een borstel die past bij het kanaal wordt door de rookafvoer bewogen. Dat kan met flexibele stokken of met een borstel aan een touw en gewicht.
- Roet verwijderen: de losgemaakte resten worden onderaan het kanaal en bij de aansluiting weggehaald.
- Bespreken: de veger vertelt of er opvallend veel aanslag, een verstopping of mogelijke schade is gevonden.
Niet elke beschadiging is van buitenaf zichtbaar. Bij twijfel over de binnenkant van het kanaal kan een camera-inspectie nodig zijn. Die is niet standaard onderdeel van elke veegbeurt.
Zelf de schoorsteen reinigen
Zelf vegen is vooral een optie als je het hele kanaal veilig van onderaf kunt bereiken en weet hoe de onderdelen van je kachel los en weer vast moeten. Je hebt een borstel nodig die past bij de vorm, maat en het materiaal van het rookkanaal, met voldoende flexibele stokken om de hele lengte te bereiken. Een verkeerde borstel kan het kanaal beschadigen.
Werk alleen met een volledig afgekoelde kachel. Dek de vloer af, scherm de haardopening zo goed mogelijk af tegen roet en draag handschoenen, een veiligheidsbril en een geschikt stofmasker. Verwijder gevallen roet met een geschikte asstofzuiger. Een gewone huishoudstofzuiger is daar niet altijd voor gemaakt.
Bij een kachel kan een plaat boven in de verbrandingsruimte de toegang tot de rookafvoer afsluiten. Raadpleeg de handleiding als je die plaat moet verwijderen. Plaats alle onderdelen weer correct terug voordat je de kachel gebruikt.
Het dak op gaan om te vegen brengt valgevaar mee. Ook als je het kanaal niet over de hele lengte kunt bereiken, is een schoorsteenveger de veiligere keuze. Zelf vegen is geen goede oplossing wanneer je een nest, hardnekkige teeraanslag of schade vermoedt.
Wat kost een schoorsteenveger?
Voor een gewone reinigingsbeurt betaal je als richtlijn ongeveer € 50 tot € 120. De prijs hangt onder meer af van de bereikbaarheid, het aantal kanalen en de hoeveelheid werk. Een camera-inspectie, het verwijderen van een nest of het behandelen van hardnekkige aanslag kan extra kosten.
Vraag bij het maken van een afspraak of de prijs geldt per rookkanaal en of voorrijkosten en een veegbewijs zijn inbegrepen. Zo kun je offertes beter vergelijken.
Een reinigingsblok vervangt het vegen niet
Een schoorsteenreinigingsblok gaat in het vuur en kan helpen om bepaalde aanslag in het rookkanaal losser te maken. Het verwijdert niet gegarandeerd al het roet en laat niet zien of het kanaal beschadigd of verstopt is. Een blok is daarom hooguit een aanvulling op een veegbeurt, geen alternatief.
Gebruik alleen een product dat geschikt is voor jouw toestel en volg de aanwijzingen op de verpakking. Laat ook na gebruik van een reinigingsblok het rookkanaal regelmatig vegen.
Veelgestelde vragen over schoorsteen reinigen
Is schoorsteen reinigen verplicht?
In Nederland geldt niet voor iedere woning een algemene wettelijke plicht om de schoorsteen jaarlijks door een schoorsteenveger te laten vegen. Je verzekeraar kan wel onderhoudseisen stellen. De gevolgen van onvoldoende onderhoud bij schade hangen af van je polis en de situatie.
Krijg je een bewijs na het vegen?
Een schoorsteenveger kan een factuur of veegbewijs meegeven waarop de werkzaamheden en datum staan. Bewaar dit bij je verzekeringspapieren. Het is een bewijs van onderhoud, maar geen garantie dat alle schade wordt vergoed.
Hoe houd je het rookkanaal langer schoon?
Stook schoon en droog hout, met een vochtgehalte van bij voorkeur minder dan 20%. Geef het vuur voldoende lucht en laat het niet langdurig smoren. Dat beperkt roetvorming, maar maakt periodiek vegen niet overbodig.
Wat doe je bij een schoorsteenbrand?
Bel 112, waarschuw huisgenoten en verlaat de woning. Sluit als dat veilig kan de deur en luchttoevoer van de kachel of haard. Blus het vuur niet met water en gebruik het rookkanaal na een brand pas weer nadat het is gecontroleerd.
Plan de volgende veegbeurt aan de hand van hoe vaak je stookt en wat de schoorsteenveger in het kanaal aantreft. Zo begint het volgende stookseizoen met een gereinigde rookafvoer.