Zwarte schimmel in huis ontstaat op plekken die langere tijd vochtig blijven. Je herkent de schimmel vaak aan donkere stippen of vlekken op muren, plafonds en rond ramen. Verwijder kleine plekken op een glad oppervlak en pak tegelijk de oorzaak van het vocht aan, anders kan de schimmel terugkomen.
Bij grote plekken, schimmel in poreus materiaal of een terugkerend probleem is hulp van een specialist verstandig. Woon je in een huurhuis, meld het probleem dan ook bij je verhuurder.
Zo herken je zwarte schimmel in huis
Zwarte schimmel ziet eruit als donkere puntjes, vlekken of een laagje op een oppervlak. De kleur kan ook donkerbruin of groenachtig zijn. Je vindt de plekken vaak op koude muren, rond ramen, achter meubels of in een ruimte waar vochtige lucht slecht weg kan.
Deze signalen kunnen op schimmel of een vochtprobleem wijzen:
- Een muffe of aardse geur die blijft hangen.
- Donkere vlekjes in hoeken of achter een kast.
- Ramen die regelmatig aan de binnenkant beslaan.
- Vochtkringen, bobbelend behang of loslatende verf.
Niet elke donkere vlek is schimmel. Ook kun je aan de kleur niet zien om welke schimmelsoort het gaat of hoe schadelijk die precies is. Kijk daarom vooral of de plek vochtig is, groeit of terugkomt na het schoonmaken.
Waardoor ontstaat zwarte schimmel?
Schimmelsporen zijn van nature in de lucht aanwezig. Ze kunnen uitgroeien tot zichtbare schimmel wanneer ze op een oppervlak terechtkomen dat lang genoeg vochtig blijft. In huis gebeurt dat vaak door condens: vocht uit de lucht slaat neer op een koud oppervlak.
Een voorbeeld is een slaapkamer met een koude buitenmuur en een kast die er strak tegenaan staat. Achter de kast komt weinig lucht, waardoor vocht minder makkelijk verdwijnt. Ook vocht dat vrijkomt bij koken, douchen en het drogen van was kan bijdragen aan schimmelgroei als het huis onvoldoende wordt geventileerd.
Een lekkage, regendoorslag of vocht uit de vloer kan eveneens een muur of plafond nat houden. Zie je een plaatselijke vochtkring die groter wordt, dan is het verstandig de oorzaak te laten onderzoeken. Meer ventileren alleen lost een lekkage niet op.
Is zwarte schimmel in huis gevaarlijk?
Vocht en schimmel in huis kunnen luchtwegklachten verergeren. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van niezen, een verstopte neus, hoesten, een piepende ademhaling of benauwdheid. Mensen met astma of een allergie kunnen gevoeliger reageren. Niet iedereen krijgt klachten en zulke klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben.
Er is geen vaste tijd waarna je ziek wordt van schimmel. De reactie verschilt per persoon en per situatie. Neem contact op met je huisarts als je klachten hebt die blijven aanhouden of erger worden. Bespreek daarbij ook dat je schimmel in huis hebt.
Maak een beschimmelde plek niet zelf schoon als je gevoelige longen hebt. Vraag iemand anders om dat te doen, zodat je tijdens het schoonmaken minder wordt blootgesteld aan schimmel en schoonmaakmiddelen.
Zwarte schimmel verwijderen van verschillende materialen
Hoe je een plek aanpakt, hangt af van de grootte en het materiaal. Een kleine plek op gladde tegels of glas is doorgaans zelf te reinigen. In poreuze materialen, zoals pleisterwerk, gips, hout of kit, kan schimmel dieper doordringen. Alleen de zichtbare vlek wegpoetsen is dan niet genoeg. Aangetast materiaal moet soms worden verwijderd en vervangen.
Voor een kleine plek op een glad oppervlak kun je zo te werk gaan:
- Zoek de vochtbron. Kijk of er condens ontstaat of dat er een zichtbare lekkage is. Laat een lekkage repareren en zorg dat de plek kan drogen.
- Bescherm jezelf. Draag handschoenen en een goed aansluitend FFP2-masker. Zorg tijdens het schoonmaken voor frisse lucht.
- Maak de plek vochtig schoon. Gebruik een doek om te voorkomen dat schimmelstof opwaait. Ga niet droog borstelen of schuren.
- Gebruik zo nodig een toegelaten schimmelbestrijdingsmiddel. Volgens GGD Haaglanden herken je zo’n middel aan een toelatingsnummer dat begint met NL of EU, of eindigt op een N. Volg de aanwijzingen op de verpakking.
- Maak het oppervlak droog. Houd de plek daarna in de gaten. Komt de schimmel terug, dan is de vochtbron mogelijk nog niet opgelost.
Meng schoonmaakmiddelen nooit met elkaar. Vooral chloor en zuur, zoals azijn, kunnen samen gevaarlijke dampen vormen. Schilder ook niet simpelweg over schimmel heen: de plek moet eerst schoon en droog zijn en de oorzaak moet zijn aangepakt.
Voorkomen dat de schimmel terugkomt
Blijft een oppervlak vochtig, dan kan opnieuw schimmel groeien. Deze maatregelen helpen om vocht af te voeren en koude, natte plekken te beperken:
- Ventileer dag en nacht. Gebruik ventilatieroosters of ramen, of laat de mechanische ventilatie aanstaan.
- Voer extra vocht direct af. Zet tijdens het koken of douchen de afzuiging hoger of open een raam naar buiten. Doe dit ook nog ongeveer een half uur erna.
- Droog natte oppervlakken. Haal na het douchen een trekker over natte muren en vloeren.
- Beperk vocht van de was. Droog was bij voorkeur buiten of gebruik een droger die het vocht afvoert.
- Laat lucht langs koude muren komen. Zet meubels iets van de muur af, zodat de ruimte erachter kan drogen.
- Verwarm de woning voldoende. Koude oppervlakken trekken sneller condens aan. Blijf ook bij verwarming ventileren.
Een luchtontvochtiger kan tijdelijk helpen om een ruimte te drogen, maar repareert geen lekkage en vervangt de ventilatie niet.
Wanneer schakel je hulp in?
Een specialist kan helpen als de plek groot is, zich uitbreidt of steeds terugkomt. Dat geldt ook als je schimmel achter behang of in aangetast bouwmateriaal vermoedt, of als je niet kunt vinden waar het vocht vandaan komt. Een vochtmeting of onderzoek kan dan helpen om de oorzaak te vinden.
Huur je de woning en is er een bouwkundig probleem, zoals een lekkage of onvoldoende ventilatiemogelijkheid? Meld dit bij de verhuurder. Neemt die geen maatregelen, dan kun je contact opnemen met Bouw- en Woningtoezicht van je gemeente.
Veelgestelde vragen over zwarte schimmel
Moet je zwarte schimmel in huis laten testen?
Meestal is een test niet nodig om te weten dat je zichtbare schimmel moet aanpakken. De oorzaak van het vocht vinden en de plek veilig verwijderen is nuttiger dan alleen de schimmelsoort laten bepalen.
Kun je zwarte schimmel ruiken zonder hem te zien?
Een muffe geur kan wijzen op schimmel op een verborgen plek, bijvoorbeeld achter meubels. De geur bewijst niet op zichzelf dat er schimmel zit. Kijk ook naar condens, vochtplekken en loslatend behang.
Helpt azijn tegen zwarte schimmel?
Azijn wordt soms als huismiddel gebruikt, maar is geen oplossing voor vocht in een muur of schimmel die in poreus materiaal is doorgedrongen. Gebruik voor het bestrijden van schimmel op een glad oppervlak een daarvoor toegelaten middel en meng het niet met andere middelen.
Bekijk na het schoonmaken vooral of de plek droog blijft. Een donkere vlek die opnieuw verschijnt, is een teken om verder naar de vochtbron te zoeken.